Over Leven als Ambtenaar

Mijn levenseinde nadert! Geen paniek c.q. juich niet te vroeg: het is slechts mijn leven als ambtenaar. Waarom maakt dit mij melancholisch? En wat heeft mijn roman “De Vlucht van de Raaf” hiermee te maken? Lees het in mijn blog “Over Leven als Ambtenaar”.

Over Leven als Ambtenaar

Over een paar maanden komt er een einde aan mijn carrière als ambtenaar, die begon in 1982 en nooit een hoge vlucht heeft genomen. Integendeel, het heeft me fysiek en mentaal zelfs bijna de grond in geboord. Het gevaar dat dat letterlijk zou kunnen gebeuren is gelukkig al lang geweken. Nu ik veel ouder en iets wijzer ben, heb ik voldoende inzicht om er een wijze les uit te trekken: volg je hart, leef je passie! Het is wrang dat ik dit te laat heb ingezien en ben blijven hangen in het werk dat ik vanaf dag één verafschuwde.

Toch heeft dat inzicht me ook iets goeds gebracht: inspiratie voor mijn roman “De Vlucht van de Raaf”. De ambtenaar Rik maakt daarin dezelfde fout als ik. Zijn verwoede pogingen om zijn muzikale doel te bereiken zijn geïnspireerd op mijn eigen ervaringen, net zoals zijn innerlijke zoektocht naar zingeving. Dat ik deze roman heb geschreven is een bewijs dat ikzelf daarin ben geslaagd, maar of Rik ook tot inzicht komt en erin slaagt om een andere weg in te slaan zul je zelf moeten lezen. Toch is het geen zwaarmoedige roman. Er zitten ook veel humoristische scènes in, voornamelijk over de muziekwereld, en in mindere mate de ambtenarij.

Het werk als ambtenaar is namelijk niet alleen maar kommer en kwel, maar je moet er zelf wel wat van maken. Daarom deden mijn collega’s en ik destijds op een ministerie in Den Haag de gekste dingen om de dag door te komen. Ik heb nog overwogen om ze in mijn roman op te nemen, maar heb het toch niet gedaan, zodat de kantoorhumor in “De Vlucht van de Raaf” slechts een afgezwakte versie is van de werkelijkheid. Ongecensureerd zou die zelfs de heren van het goede leven in Jiskefets "Debiteuren Crediteuren" shockeren.

Want het ging toen natuurlijk van kwaad tot erger. Alsof het drugs betrof moest het steeds gekker om in dezelfde euforische roes te raken. Het begon nog onschuldig met vliegtuigjes vouwen, maar ontaardde al snel in het elkaar beschieten met elastiekjes, die steeds groter werden terwijl de afstand tot het doelwit omgekeerd evenredig afnam. Later werden ze zelfs gebruikt als katapults, waarmee allerlei kantoorartikelen werden afgevuurd. Dit kinderachtige tijdverdrijf maakte plaats voor een nieuwe sport die we krachtdarten doopten. Onze variant van darts kon, in tegenstelling tot het origineel, met recht een sport genoemd worden, omdat het de nodige kracht en behendigheid kostte om een pijltje in een dartbord te gooien dat aan de andere kant van het kantoor, op zo’n 20 meter afstand, aan de muur hing. Aan kracht geen gebrek, behendigheid had wat beter gekund: ik kan het suizen van een rakelings langsvliegende dart nog horen...

Toen ook dat de handen niet meer op elkaar kreeg was het tijd voor een ander, weer wat extremer, vermaak. Op ons kantoor stond een bijna antieke typemachine uit de jaren 50, die zo nu en dan nog werd gebruikt wanneer het aantal werkende collega’s het aantal beschikbare moderne machines overtrof. Deze momenten waren vanzelfsprekend zeer schaars, zodat het - voor ons - logisch was om te testen of het loodzware geval nog wel bestand was tegen een overijverige ambtenaar. Stop met het zoeken naar de ijzeren logica achter deze test: die was er natuurlijk niet. Het enige ijzer was de zware, metalen behuizing van het apparaat, dat de indruk wekte dat het uit een fabriek van Krupps was gerold om dienst te doen aan het Oostfront.
De test waaraan we het werktuig onderwierpen, bestond uit een val vanaf een archiefkast van pakweg 180 centimeter hoogte. Het ding gaf geen krimp, maar de dreun waarmee het de grond raakte was genoeg om onze collega’s een verdieping lager de stuipen op het lijf te jagen. Nadat zij hadden geconstateerd dat het weer een actie van het werktuig van de 13e was, dropen ze af, lijkbleek en zichtbaar ongerust over wat hen nog meer boven het hoofd zou hangen.

Ik kan nog wel een tijdje doorgaan met het opsommen van dit soort infantiele ongein. Eigenlijk zou ik me ervoor moeten schamen, maar stiekem moet ik er nog steeds om grinniken. Het heeft me geholpen mijn leven als ambtenaar dragelijk te maken, in een tijd dat ik een vleesgeworden anomalie was, die constant tussen twee volstrekt tegenovergestelde, parallelle universums reisde: de muziekwereld en de ambtenarij. Misschien vervormden deze reizen mijn geest. Misschien lag de oorzaak van mijn wangedrag in een wormgat, waardoor de ongein, die onder muzikanten zo gewoon is, tot in het grijze, ambtelijke universum kon doordringen. Misschien werd het veroorzaakt door persoonlijkheidsstoornissen en trauma’s, opgelopen door mijn jarenlange zelfkastijding op kantoor. Of was het niet meer dan kinderachtig gedrag?

Wat je er ook van vindt, dankzij deze herinneringen kan ik met een glimlach terugkijken op tenminste een deel van mijn leven als ambtenaar, de periode waarin ik leerde mijn werk niet al te serieus te nemen. Herinneringen die me er vaak doorheen hebben gesleept toen ik het moest doen zonder de muziek, en zonder de collega’s die er nog steeds een hoofdrol in spelen, ook al heb ik ze al dertig jaar niet meer gezien.

Ja, het naderende einde van mijn tijd als ambtenaar stemt mij melancholisch. Niet omdat er een einde komt aan mijn werkzaamheden - de chimpansee die me gaat vervangen zit al klaar in Artis - maar omdat ik me realiseer dat ik had kunnen leven als muzikant, in plaats van te overleven als ambtenaar. Het maakt die herinneringen waardevoller dan ooit.

_______________________________________________

Fijn als je dit artikel wilt delen door te klikken op onderstaande icoontjes. En voel je vrij om een reactie en/of sterrenbeoordeling te plaatsen, ik ben benieuwd naar je mening!

Je emailadres wordt niet getoond. Je kunt je reactie altijd weer laten verwijderen via de contactbutton onderaan de pagina.